Beeld psychiatrie vroeger en nu in een voorstelling

23-01-2018

Wat Yvonne Keuls Max Douw in een telefoongesprek te vragen had, was eerder een mededeling dan een verzoek. 'Wij gaan samen de voorstelling 'Een bericht van twee niet-gekke dames' maken', zei ze. Punt uit, geen tegenspraak mogelijk. "Typisch Yvonne," grinnikt Douw, die ook helemaal niet wílde tegenstribbelen. Integendeel. "Ik was zeer vereerd met de uitnodiging," zegt de acteur, muzikant en liedjesschrijver.
Yvonne Keuls (85) vertelt in de voorstelling over Wilhelmina Pruit en Ida Been die, ieder in een andere tijd, in een psychiatrisch ziekenhuis verbleven. Max Douw (34) zingt er zijn zelf geschreven liedjes bij. Zij brengen 'Bericht van twee niet-gekke dames' van 1 tot en met 4 februari in Het Paradijs, het zoldertheater van de Koninklijke Schouwburg. Op 18 en 25 maart is de voorstelling te zien in Muzee Scheveningen. Max: "Daar is nog voldoende plek. In de schouwburg is het vrijwel uitverkocht."
De geschiedenis van Wilhelmina Pruit, die begin twintigste eeuw terecht kwam in het Haagse Gesticht Slijkeinde, omschrijft Douw als 'hartverscheurend'. "Zij verzette zich tegen een wet uit 1811. Die hield in dat mannen niet verantwoordelijk waren voor de weg van hun zaad. Men vond haar zeer lastig en besloten werd om haar op te laten nemen." Ida Been is een heel ander verhaal. Dat speelt zich ongeveer een eeuw later af in het Psychiatrisch Ziekenhuis Bloemendaal. Het bevalt Ida daar, zelfs zodanig dat zij van alles verzint om er te kunnen blijven. "Ida heeft zich vrijwillig laten opnemen. Haar geschiedenis is echt leuk. Het is een goede afwisseling met Wilhelmina," zegt Max Douw. Hij kent uit eigen ervaring de wereld van de psychiatrie en verbleef enige tijd in een kliniek. Daar vertelt hij openhartig over op zijn in 2016 verschenen cd 'Gekkenhuis'. "Ik heb er geen geheim van gemaakt. Tegenwoordig is het ook minder beladen. In de voorstelling is goed te zien hoe het ooit was om opgenomen te zijn. Op een gegeven moment kwam de antipsychiatrie (een beweging die de toen geldende praktijken aan de kaak stelde, jk). Die beweging was extreem vrij. De voorstelling geeft een beeld van hoe het gesticht was. Het verhaal van Ida Been speelt zich meer in het nu af, geeft dus een beeld van de antipsychiatrie. Het is niet alleen maar zwaar. Ida is grappig. Dat zijn mijn liedjes soms ook."
In 2018 heeft Max Douw meer in het vooruitzicht. Zo gaat hij met Karel de Rooij een cultureel programma 'Rendezvous' presenteren in de Sociëteit de Vereeniging in de Kazernestraat. "Er staan op 8 april, 13 mei en 10 juni programma's gepland. Er zullen veelal mensen in optreden, die over de hele wereld op topniveau werken op het gebied van magie, dans, toneel en literatuur, maar die in Nederland volstrekt onbekend zijn. Ik ben de gastheer en interview de artiesten. Een vast onderdeel is dat ik hen zingend aankondig."
Karel de Rooij (bekend van Mini en Maxi en van de stichting Scala Variété aan Zee) stelt het programma samen. Max: "De Vereeniging heeft de zaal King's Ballroom, een ruimte waar ruim honderd mensen in kunnen. De bedoeling is om het programma daar maandelijks te presenteren." Hij kijkt ook uit naar zijn optreden eind januari in het Beatrixtheater in Utrecht voor de vrijwilligers van de Ronald McDonald huizen. Max zingt dan 'Eventjes thuis ver van huis', het lied dat hij op verzoek van Karel de Rooij heeft geschreven. "Ik ben officieus de muzikale ambassadeur van de Ronald McDonald huizen en daar ben ik erg trots op."
Tot slot heeft hij lof voor Yvonne Keuls. "Zij laat mij helemaal vrij; ik krijg haar volledige vertrouwen. Precies op het goede moment geeft zij feedback. Ze zegt bijvoorbeeld: 'dat is een mooi lied, maar in de derde zin zou ik dit en dit doen' en dat klopt dan precies."

'Bericht van twee niet-gekke dames' speelt van 1 tot en met 4 februari in de Koninklijke Schouwburg, op 18 en 24 maart in Muzee Scheveningen.

Informatie over het programma 'Rendezvous':
www.scalavarieteaanzee.nl/scala-agenda