Cumbia-klanken uit oude tijden herleven in Den Haag

13-08-2019

In een ritme dat uitnodigt tot dansen zingt Juan Noguera op een YouTubefilmpje 'Navidad Negra'. De opname is recent gemaakt in Musicon. Het Haagse Muziek (oefen-)centrum beleefde daarmee min of meer een primeur. Begeleid door de groep Aqua Lavanda brengt Noguera de cumbia. Deze muziekvorm uit Colombia is hier vrijwel onbekend.

Juan, zelf afkomstig uit dat land, wil de aandacht vestigen op de cumbia, de taal van de beweging en de dans die stamt uit de zestiende eeuw. Hij heeft in gitarist Albert Gielisse een enthousiast bondgenoot gevonden. Het gaat hen om de oorspronkelijke vorm, benadrukken ze. "In de jaren veertig is de muziek gepopulariseerd. Wij blijven heel dicht bij het origineel. We zouden graag informatie willen over de periode vanaf 1600 tot 1940 en zijn vooral ook op zoek naar oude opnamen.

Gielisse is groot fan van Atahualpa Yupanqui, de Argentijnse zanger, singer-songwriter, gitarist en schrijver. Hij speelt ook zijn muziek. Toen hij zo'n twee jaar geleden Noguera de cumbia hoorde uitvoeren, sprak hem dat meteen aan. Ze kwamen erachter dat 'de twee stijlen goed samengaan'. Het idee voor Aqua Lavanda was ontstaan.

Stichting PlukenPleej
Noguera speelde de cumbia al in de jaren tachtig en had indertijd ook met professionele muzikanten een band. Inmiddels werkt hij in een restaurant. In Gielisse zag hij een kans om opnieuw met de cumbia te beginnen. "Het klikte meteen." Aanvankelijk speelden ze samen. Via de stichting PlukenPleej kwamen er nieuwe muzikanten bij. Deze stichting biedt muzikale mensen en talenten, die wat minder mogelijkheden hebben om een oefenruimte of geluidsstudio te gebruiken, de gelegenheid om samen te repeteren of optredens voor te bereiden.

Twee ritmes
Aqua Lavanda is intussen uitgebreid met een accordeon, mondharmonica, cajon en bandoleon. Gielisse heeft voor de muzikanten een oefen cd gemaakt. "Daar staan de basisritmen op. Ze kunnen die thuis instuderen. Als we dan de eerstvolgende keer samenspelen gaat het goed." En: "Het is heel simpele muziek. Het is een mengeling tussen twee ritmes: een vierkwartsmaat, zeg maar het ritme van het lopen, gecombineerd met de driekwartsmaat van de wals. Die combinatie heet syncopisch. De Zuid-Amerikaanse muziek zit er vol van."

Mister Cumbia
Meer muzikanten zijn welkom. "Er moet een soort pool ontstaan, waaruit we kunnen putten. Niet iedereen kan altijd. Dat risico willen we vermijden; we kunnen dan in roulerende samenstellingen spelen", zegt Albert Gielisse. Hij vormt met Noguera weliswaar het middelpunt van de groep, maar 'alle eer voor Juan'. "Hij is mister Cumbia." De Colombiaan die 25 jaar in Nederland woont, weet wat zijn muziek kan oproepen. "Bij ieder optreden word ik aangesproken door mensen die uit Zuid-Amerika komen of daar familie hebben wonen. Ze herkennen het meteen en krijgen een gevoel van heimwee."


        Filmpjes Aqua Lavanda in Musicon 13 juni 2019

De opzet is om af en toe te spelen en een goed programma te presenteren. Het optreden in Musicon onlangs was in elk geval een succes. "Het is een hele eer als je daar mag spelen. Hun reactie is belangrijk voor ons. Er zijn opnamen gemaakt. Er staan nu drie nummers van ons op YouTube."
               -Klik op de video's om de filmpjes te bekijken-

Om meer informatie in te winnen over de cumbia uit de periode 1600 tot 1940 is inmiddels contact gezocht met de ambassade van Colombia. Ook de internationale kunstvakschool Codarts Rotterdam is aangeschreven. "Wij zijn de enige groep in Nederland die deze muziek in de meest oorspronkelijke vorm maakt. Op een paar ingewijden na kent vrijwel niemand hier de oorspronkelijke cumbia. Wellicht kunnen de ambassade en Codarts ons helpen."