Koor ParkinsonG! brengt patiënten ook in beweging

09-07-2019

'Pffffffffft,' klinkt het in het zaaltje van Buurt- en Wijkvereniging Jasmijn. Dan, in staccato: 'Pa, pa, pa, pa, pa.' Ingewikkelder klanken volgen waarna de groep met elkaar een soort conversatie vol geluiden voert. Iedereen heeft zijn eigen klank gekozen. Dat werkt na enige tijd bij de deelnemers op de lachspieren. Want ook die worden geactiveerd op de wekelijke bijeenkomst van ParkinsonG!, het koor dat bestaat uit mensen met Parkinson, hun mantelzorgers en vrijwilligers. Handen en voeten komen eveneens in actie. Niet voor niets heeft ParkinsonG! als motto 'met stem in beweging'.

Sarah Mareels
Dirigente Sarah Mareels heeft met dit initiatief een uniek project ontwikkeld. "Ik wil het niet beperken tot deze groep maar het uitbreiden naar mensen met andere fysieke klachten, die ook niet kunnen meedoen in de maatschappij. Zingen is heel gezond en leidt de aandacht af van de ziekte." Mareels vergeet de mantelzorgers niet. "Zij kunnen evenzeer afleiding gebruiken. Daarom zijn er vrijwilligers aanwezig die taken van hen overnemen."

De onderlinge sfeer is prima. De groep is duidelijk gehecht aan elkaar. Eerder deze ochtend heeft Sarah Mareels ontspanningsoefeningen gegeven en is men bezig geweest met de opwarming. Na toonladers en al het andere voorwerk is het tijd om te zingen. Het eerste lied op het repertoire is 'The river is flowing'. Even later tikken de voeten het ritme mee en wordt er geklapt op de laatste toon van een zin.

"Zingen in combinatie met bewegen geeft een opgeruimd gevoel," weet de dirigente. "Het kan een manier zijn om meegenomen te worden door de muziek en de groep; je ziet mensen opleven. Het is bovendien een gewone activiteit. Iemand zei eens tegen me: 'je wereld wordt zo klein'." En: "Mensen helpen elkaar. Dat doen ook de mantelzorgers. Dankzij de vrijwilligers kunnen zij even ontzorgen; er ontstaat een soort lotgenotencontact."

Zo te horen moet de in België geboren Sarah Mareels, die het 'creatieve eenvrouwsbedrijfje Bloeiende Stem' runt, tijd te kort komen. Ze is klassiek zangeres (mezzo-alt), dirigeert het koor Sarahbande en het Bloemenkoor, is vocal coach en workshopleider. Toen wij haar onlangs spraken over ParkinsonG! kwam ze net terug uit Brussel. De avond ervoor had ze op een meditatieve bijeenkomst, begeleid door etnische instrumenten, mantra's en klanken gezongen. "Het was heel ontspannend," klinkt het opgewekt.

Workshops
Eind vorig jaar presenteerde Sarah Mareels haar plan voor ParkinsonG! aan bewoners van de wijk Segbroek. "Er bleek toen dat mensen best wilden bijdragen. Er hebben zich inmiddels verschillende vrijwilligers gemeld. Ik denk dat het moment daar is voor mijn initiatief." Ze heeft trouwens ervaring met Parkinsonpatiënten. Sinds 2015 geeft ze in Den Haag, Oegstgeest en Delft in de plaatselijke Parkinson Café's workshops. "In dat café komen uitsluitend mensen met Parkinson en hun mantelzorgers. De ene keer zijn dat dertig deelnemers, de andere keer vijftig. Ook dan gaat het weer om zingen in combinatie met bewegen. Mensen hebben er baat bij. Iemand die jaren in een koor heeft gezongen, wordt ziek. Snelheid en energie kunnen daardoor zijn afgenomen. Dan leg ik de nadruk op wat nog wel kan. Ik voel me geroepen om dit werk te doen."

Blokkades
De betrokkenheid heeft te maken met haar eigen ervaringen. Sarah Mareels was zeer getalenteerd en muzikaal, toch kwam dat volgens deskundigen 'er op de een of andere manier niet uit'. Er volgden vele zangoefeningen die haar stem verbeterden, maar 'de kern van het probleem werd niet geraakt.' "Ik bleek vast te zitten in mijn gevoel en daardoor ook in mijn lichaam. Ik heb toen voor een therapie gekozen die niet op de performance maar op de blokkades in mijn lichaam was gericht, om daar geluid aan te geven. Ik ben wel stemoefeningen blijven doen; mijn vak is immers opera en oratorium. De therapie is voor mij de sleutel geweest. Alles wat ik nu doe, komt daar uit voort."

ParkinsonG! is daar een voorbeeld van. "Ik merk dat je als zangdocente een heleboel in beweging kan zetten. Met ziekte gaan veel emoties gepaard. Zingen maakt blij, soms ook verdrietig. Maar je bent in elk geval opgelucht."