Taal is de sleutel tot de maatschappij’

07-06-2019

Bert van der Heijden en Nehad Sowid zijn onlangs in Rotterdam naar een wedstrijd van Feyenoord geweest. "Maar dat kan je in Den Haag natuurlijk beter niet vertellen," zegt Van der Heijden met een vrolijke knipoog. Het grapje ontgaat Sowid min of meer. Nu nog wel. De Syriër die sinds een jaar hier woont, is hard bezig de Nederlandse taal te leren. Hij volgt in het kader van de inburgeringscursus een opleiding aan de Yes Taalschool en hij weet zich gesteund door Taal aan Zee, die sinds 2014 educatieve activiteiten verzorgt voor geïsoleerde anderstaligen, asielzoekers en vluchtelingen in Den Haag. Sowid is een van de deelnemers aan het project Taal-aan-Zee-maatjes.

Dat is bedoeld om de kennis van de geleerde Nederlandse taal in praktijk te brengen. Met gepensioneerd kinderarts Van der Heijden vormt hij sinds drie maanden een koppel. De twee ontmoeten elkaar wekelijks, trekken er op uit en praten met elkaar. Via zijn vrijwillige maatje leert Sowid, die politicologie studeerde, onze samenleving beter kennen en raakt daardoor meer betrokken.
De twee kunnen goed met elkaar overweg. Uit alles blijkt dat Nehad Sowid zich gelukkig prijst met zijn maatje. En Bert van der Heijden spreekt zijn bewondering uit voor de Syriër. Want beiden leren van elkaar. Van der Heijden: "Ik heb van Nehad geleerd hoe moeilijk het leven is. Het is allemaal ingewikkelder dan ik dacht. Het is voor vluchtelingen bijvoorbeeld extreem moeilijk om werk te vinden. Ze worden hier helemaal niet gefaciliteerd."

Projectcoördinator
Een en al bedrijvigheid in het pand van Taal aan Zee aan de Brouwersgracht waar het gesprek plaatsvindt. Aanwezig is ook projectcoördinator Annemarie Koenhen-de Ruyter. Zij koppelde de twee aan elkaar. Daartoe sprak zij uitgebreid met ieder apart. "Dat gebeurt op basis van verschillende criteria en praktische punten. Heeft iemand bijvoorbeeld overdag veel tijd of schikt het beter in de avond ? De match komt vooral ook op gevoel tot stand. Door de achtergrond van de deelnemer en vrijwilliger, en door hun persoonlijke voorkeuren, zie je de klik voor je."
En: "Mensen komen hier met de vraag om Nederlands te leren, maar meestal blijken ze vooral behoefte te hebben aan contact van mens tot mens; ze willen erbij horen in de samenleving. Den Haag is door de segregatie een lastige stad om contact te maken. Ieder heeft zijn eigen wijk."

Taal oefenen in de praktijk
De opzet van het project, dat kosteloos is voor deelnemers en van zes maanden tot een jaar kan duren, is de taal te leren in combinatie met activiteiten. Van der Heijden: "Als we bijvoorbeeld koffie gaan drinken, doet Nehad de bestelling. Hij krijgt dan meteen les en brengt de taal in praktijk." Sowid vult aan: "We gaan ook samen wandelen." Onlangs raakten ze in gesprek met een mevrouw die achter een rollator liep. Ze vroegen haar hoe dat hulpmiddel beviel. Nehad leert op vele gebieden. Zo stapte Van der Heijden op gewapende marechaussees af die bij het ministerie van veiligheid en justitie aan de Turfmarkt stonden. Sowid gebaart 'dat zijn hart bonkte'. "Je mag in Syrië niet met de politie praten," zegt hij. Van der Heijden: "Daarom heb ik dat bewust gedaan. Ik wilde hem laten weten dat je hier met iedereen kunt praten, ook met de politie."

Pensionering
De kinderarts wilde zich na zijn pensionering voor iets zinvols inzetten. "Met name onbetaald. Ik ben begaan met vluchtelingen. Iemand wees me toen op het project taalmaatjes." Al doende leert Van der Heijden wat hij anders zou moeten aanpakken. Zo leende hij aan Sowid het jeugdboek De Kameleon uit. Maar taalvrijwilligers krijgen het advies om beter geen kinderboeken te geven, vertelt coördinator Koenhen: "De woordenschat van leerlingen op de basisschool is veel groter dan van mensen die Nederlands moeten leren. Daarom zijn er boeken hertaald, onder meer Anne Frank en Het Diner van Herman Koch. Daarin staan korte zinnen en makkelijke woorden, en het zijn toch volwassen onderwerpen."

Die Haghe
Sowid ontwikkelt ook zelf initiatieven. Zo is hij inmiddels lid van de voetbalclub Die Haghe. "Ik heb op websites gekeken en zag dat Die Haghe dicht in de buurt is. Ik ben er naartoe gegaan en heb gevraagd of ik mocht komen voetballen en trainen." Dankzij de Ooievaarspas betaalt hij minder contributie.

Toekomstplannen
De toekomst is voor Sowid nog vaag. Wellicht gaat hij opnieuw studeren. Hij zou graag technicus willen worden. En reken maar dat Van der Heijden hem zetjes in de goede richting geeft: "Nehad is een slimme jongen, maar het is moeilijk voor hem om vooruit denken. De Nederlandse taal is niet zo simpel om te leren. Taal aan Zee schept mogelijkheden. Veel meer mensen zouden vrijwillig taalmaatje moeten worden. Taal is je redding, de sleutel tot de maatschappij. Taal opent de poort en dat doet Taal aan Zee."

Informatie: www.taalaanzee.nl

Taal aan Zee houdt vrijdag 14 juni van 10.00 tot 11.00 uur aan de Brouwersgracht een informatiebijeenkomst voor geïnteresseerde (taal) vrijwilligers. Aanmelden is niet nodig.